Weryfikacja etykiety paszy: 12 punktów przed drukiem

Jak sprawdzić etykietę paszy przed drukiem? Poznaj 12 punktów audytu: skład, dodatki, dawkowanie, claims i zgodność komunikacji produktu.

Author Image
mgr farm. Maciej Jaskólski
2026-09-15
Blog Image

Weryfikacja etykiety paszy nie powinna zaczynać się od poprawiania przecinków w PDF. Najpierw trzeba sprawdzić, czy produkt jest prawidłowo sklasyfikowany, czy jego składniki są legalne i czy sposób deklaracji odpowiada rzeczywistej recepturze.

Dopiero później ma sens ocena warstwy językowej i graficznej.

To szczególnie ważne przy mieszankach paszowych uzupełniających dla psów i kotów, gdzie granica między produktem żywieniowym, dodatkiem paszowym i komunikacją o charakterze leczniczym bywa cienka.

Jeżeli dopiero tworzysz markę, a nie sprawdzasz gotowego projektu, zobacz także: Własna marka suplementów dla zwierząt - od pomysłu do półki.

Jeżeli potrzebujesz omówienia wymaganych informacji, przeczytaj także: Znakowanie pasz: etykieta mieszanki uzupełniającej.

Dlaczego nie wystarczy sprawdzić samego PDF?

Bo etykieta jest końcowym odbiciem wcześniejszych decyzji.

Jeżeli receptura zawiera składnik błędnie potraktowany jako materiał paszowy, to nawet perfekcyjnie zaprojektowana etykieta będzie oparta na błędnym założeniu.

Jeżeli użyto dodatku poza warunkami jego autoryzacji, zmiana słowa na froncie nie rozwiąże problemu.

Jeżeli claim nie ma pokrycia w dawce i dokumentacji, sam zwrot „wspiera” nie uczyni go bezpiecznym.

Dlatego profesjonalny audyt etykiety powinien obejmować co najmniej poniższe 12 kroków.

1. Ustal kategorię produktu

Najpierw odpowiedz na pytanie: czym produkt jest w świetle prawa?

Dla wielu produktów sprzedawanych konsumentom jako „suplement dla psa” rzeczywistą kategorią będzie mieszanka paszowa uzupełniająca.

Klasyfikacja determinuje później:

  • wymagane elementy etykiety,
  • sposób deklaracji składu,
  • instrukcję stosowania,
  • obowiązki dotyczące dodatków,
  • zakres dopuszczalnych claims.

Bez tej decyzji dalsza weryfikacja jest w dużej mierze pozorna.

2. Zweryfikuj status każdego składnika

Każdy komponent receptury powinien mieć ustalony status prawny.

W praktyce trzeba odpowiedzieć m.in. na pytania:

  • czy to materiał paszowy,
  • czy to dodatek paszowy,
  • czy istnieją szczególne warunki jego stosowania,
  • czy jego nazwa handlowa nie ukrywa mieszaniny kilku komponentów,
  • czy dokumentacja dostawcy odpowiada materiałowi, który rzeczywiście trafia do produkcji.

Szczególną uwagę warto poświęcić ekstraktom roślinnym, preparatom mineralnym, witaminowym, mikrobiologicznym i surowcom brandowanym.

3. Sprawdź materiały paszowe

Dla materiałów paszowych zweryfikuj nazwę, proces technologiczny i zgodność z dokumentacją.

Katalog Materiałów Paszowych jest ważnym punktem odniesienia, ale nie należy traktować go po prostu jako zamkniętej listy wszystkich materiałów, które mogą występować na rynku.

Jeżeli używasz nazwy przewidzianej w Katalogu, materiał musi odpowiadać właściwej charakterystyce.

Jeżeli materiał nie znajduje się w Katalogu, może być konieczna analiza jego statusu i obowiązków wynikających z unijnego rejestru materiałów paszowych.

4. Sprawdź dodatki paszowe

Tutaj nie wystarczy informacja „witamina”, „probiotyk” albo „aromat”.

Trzeba sprawdzić konkretną autoryzację dodatku w rejestrze UE, w tym:

  • kategorię i grupę funkcjonalną,
  • gatunki docelowe,
  • minimalne lub maksymalne poziomy, jeśli zostały ustanowione,
  • wymagane ostrzeżenia,
  • sposób deklaracji,
  • ewentualne ograniczenia dotyczące posiadacza zezwolenia.

Rozporządzenie (WE) nr 1831/2003 ustanawia system autoryzacji dodatków paszowych. Użycie substancji o funkcji dodatku poza tym systemem może zasadniczo zmienić profil ryzyka całego produktu.

5. Zweryfikuj nazwę produktu i obowiązkową kategorię paszy

Marketingowa nazwa handlowa może być kreatywna, ale nie może zastępować obowiązkowego określenia rodzaju paszy.

Sprawdź też, czy nazwa nie sugeruje właściwości, których produkt nie może legalnie komunikować.

Nazwa typu „Joint Therapy”, „Anti-inflammatory Formula” czy „Urinary Infection Control” może rodzić problem niezależnie od tego, co napisano drobnym drukiem na odwrocie.

6. Sprawdź skład

Wykaz materiałów paszowych powinien odzwierciedlać recepturę.

Podczas audytu warto porównać:

  • recepturę produkcyjną,
  • specyfikację dostawcy,
  • listę składników na etykiecie,
  • nazwy użyte na froncie produktu.

Jeżeli składnik jest szczególnie podkreślany słowami, obrazem lub grafiką, sprawdź obowiązek zadeklarowania jego udziału procentowego.

To częsty błąd przy frontach typu „z łososiem”, „z kurkumą”, „z kolagenem”.

Potrzebujesz audytu etykiety przed drukiem?

FoodUP może zweryfikować projekt razem z recepturą i dokumentacją surowców. Dzięki temu ocena obejmuje nie tylko widoczny tekst, ale również legalność konstrukcji, na której etykieta się opiera.

Kontakt: team@foodup.com.pl

Jeżeli jesteś jeszcze przed wyborem modelu produktu, przeczytaj też: Private label, white label czy własna receptura?

7. Zweryfikuj sekcję „Dodatki”

Ta sekcja powinna zostać wygenerowana na podstawie rzeczywiście użytych dodatków i warunków ich autoryzacji, a nie według wzoru z poprzedniej etykiety.

Dla pet food szczegółowe zasady deklaracji znajdują się w Załączniku VII do Rozporządzenia 767/2009.

Sprawdź w szczególności, czy:

  • obowiązkowo deklarowane dodatki zostały wskazane,
  • użyto poprawnych nazw lub numerów identyfikacyjnych,
  • jednostki odpowiadają przepisom,
  • podano ilości tam, gdzie jest to wymagane,
  • claim dotyczący dodatku nie wykracza poza jego rzeczywistą funkcję.

8. Sprawdź składniki analityczne

Dla mieszanek paszowych uzupełniających dla psów i kotów trzeba zweryfikować właściwy zestaw obowiązkowych deklaracji z Załącznika VII.

Najczęściej obejmuje on:

  • białko surowe,
  • włókno surowe,
  • oleje i tłuszcze surowe,
  • popiół surowy.

Nie każdy produkt ma jednak identyczny zestaw wymogów. Mieszanka mineralna podlega innym zasadom niż typowy proszek funkcjonalny.

Trzeba też sprawdzić obowiązek deklaracji wilgotności z Załącznika I oraz szczególne wymagania dla danego rodzaju paszy.

Warto również upewnić się, że deklarowane wartości odpowiadają wynikom badań i tolerancjom przewidzianym w Rozporządzeniu 767/2009.

9. Zweryfikuj instrukcję stosowania

To jeden z najbardziej niedocenianych elementów etykiety.

Instrukcja powinna umożliwiać prawidłowe i bezpieczne użycie produktu. Przy wysokich poziomach dodatków musi zapobiegać przekroczeniu ich dopuszczalnej zawartości w całej dziennej dawce pokarmowej.

Załącznik II do Rozporządzenia 767/2009 wskazuje sposób konstruowania instrukcji dla mieszanek uzupełniających zawierających dodatki powyżej maksymalnego poziomu ustalonego dla paszy pełnoporcjowej.

Dlatego audyt powinien porównywać dawkowanie z recepturą matematycznie, a nie tylko oceniać jego brzmienie.

10. Oceń claims i całą prezentację marketingową

Claim to nie tylko zdanie „wspiera stawy”.

Claim może wynikać z:

  • nazwy produktu,
  • grafiki,
  • ikony,
  • wyróżnionego składnika,
  • komunikatu na froncie,
  • opisu działania,
  • strony produktowej,
  • reklamy.

Art. 13 rozporządzenia (WE) nr 767/2009 dopuszcza określone oświadczenia, ale wymaga ich obiektywności, weryfikowalności i naukowego uzasadnienia.

Jednocześnie zakazane jest przypisywanie paszy działania zapobiegającego, leczącego lub wyleczającego chorobę, poza wyjątkami przewidzianymi prawem.

Najważniejsze: słowo „wspiera” nie jest automatycznym certyfikatem legalności.

11. Sprawdź dane formalne i traceability

Audyt powinien objąć między innymi:

  • dane podmiotu odpowiedzialnego za etykietowanie,
  • ilość netto,
  • numer partii,
  • minimalny okres trwałości,
  • wymagane numery zatwierdzenia lub identyfikacyjne,
  • właściwy język obrotu,
  • narzędzie kontaktu dla kupującego pet food.

Te elementy bywają bagatelizowane, bo nie „sprzedają” produktu. Podczas kontroli są jednak łatwe do sprawdzenia i dlatego stanowią klasyczny obszar niezgodności.

12. Porównaj etykietę z całą komunikacją marki

Na końcu porównaj projekt opakowania z:

  • stroną WWW,
  • kartą produktu,
  • materiałami dla dystrybutorów,
  • marketplace,
  • reklamami płatnymi,
  • materiałami social media.

Prawo dotyczące prezentacji i claims nie kończy się na fizycznym opakowaniu.

Jeżeli na etykiecie usuniesz claim terapeutyczny, ale pozostawisz go na karcie produktu obok przycisku „Kup”, ryzyko nie znika.

Jak powinien wyglądać dobry raport z audytu etykiety?

Warto oczekiwać czegoś więcej niż pliku z czerwonymi komentarzami.

Praktyczny raport powinien wskazywać:

Niezgodność
Co jest nieprawidłowe lub nieudokumentowane.

Poziom ryzyka
Czy jest to błąd krytyczny, istotny czy raczej korekta techniczna.

Podstawa oceny
Konkretny przepis, warunek autoryzacji albo wytyczna branżowa.

Propozycja działania
Co trzeba zmienić, zweryfikować albo uzyskać od dostawcy.

Status otwartych danych
Czego nie da się zatwierdzić bez dodatkowego CoA, specyfikacji lub dokumentacji.

To pozwala traktować audyt jako narzędzie decyzyjne, a nie korektę copywritingu.

Kiedy weryfikować etykietę?

Najlepiej w kilku punktach projektu.

Etap 1 - receptura
Klasyfikacja składników i dodatków.

Etap 2 - treść regulacyjna
Przygotowanie wymaganych deklaracji i claims.

Etap 3 - projekt graficzny
Kontrola czy informacje nie zostały zgubione albo zniekształcone przez layout.

Etap 4 - final proof
Ostateczny sign-off przed drukiem.

Im później wykrywany jest problem, tym droższa staje się jego naprawa.

FAQ

Czy można sprawdzić etykietę bez receptury?

Można wykonać ograniczoną ocenę tekstu i elementów formalnych, ale nie będzie to pełna weryfikacja. Bez receptury trudno potwierdzić m.in. kolejność składu, poprawność deklaracji dodatków, dawkowanie czy prawdziwość claims.

Czy wystarczy CoA produktu gotowego?

Nie zawsze. CoA pomaga potwierdzić wybrane parametry analityczne, ale nie zastępuje specyfikacji i dokumentacji regulacyjnej poszczególnych składników.

Kto powinien zatwierdzić etykietę przed drukiem?

Organizacja powinna mieć wyznaczoną osobę lub funkcję odpowiedzialną za finalny regulatory/compliance sign-off. Zakres odpowiedzialności zależy od modelu biznesowego, ale podmiot odpowiedzialny za etykietowanie zgodnie z Rozporządzeniem 767/2009 musi zapewnić poprawność informacji.

Czy etykieta zgodna w Polsce będzie automatycznie zgodna w całej UE?

Podstawowe przepisy są unijne, ale wejście na konkretny rynek wymaga m.in. właściwego języka oraz uwzględnienia krajowego nadzoru i praktyki. Nie należy zakładać, że plik przygotowany wyłącznie dla Polski można bez zmian skopiować na każdy rynek.

Źródła

  1. Rozporządzenie (WE) nr 767/2009 - w szczególności art. 11-19, 22-25, Załącznik II, IV i VII.
  2. Rozporządzenie (WE) nr 1831/2003 - status i autoryzacja dodatków paszowych.
  3. Rozporządzenie (WE) nr 183/2005 - wymagania w zakresie higieny pasz i podmiotów sektora paszowego.
  4. FEDIAF - Code of Good Labelling Practice for Pet Food.
Dowiedz się więcej

Nasza wiedza

Checklisty etykiet i oświadczeń zdrowotnych – jak nie stracić tygodni na poprawki